Beton jest produktem gotowym do użycia, wyprodukowanym zgodnie z przyjętą recepturą oraz technologią. Niewłaściwe ułożenie oraz pielęgnacja betonu może prowadzić do obniżenia trwałości i jakości dojrzałego betonu. Prawidłowe ułożenie i pielęgnacja świeżego betonu jest więc warunkiem koniecznym do uzyskania pożądanych właściwości gotowego wyrobu. Dbając o zadowolenie naszych klientów przygotowaliśmy zestawienie najważniejszych informacji na ten temat.

Układanie i pielęgnacja betonu

Beton jest produktem gotowym do użycia, wyprodukowanym zgodnie z przyjętą recepturą oraz technologią. Niewłaściwe ułożenie oraz pielęgnacja betonu może prowadzić do obniżenia trwałości i jakości dojrzałego betonu. Prawidłowe ułożenie i pielęgnacja świeżego betonu jest więc warunkiem koniecznym do uzyskania pożądanych właściwości gotowego wyrobu. Dbając o zadowolenie naszych klientów przygotowaliśmy zestawienie najważniejszych informacji na ten temat.

Prawidłowa pielęgnacja betonu polega na ochronie świeżego betonu przed zbyt niską lub zbyt wysoką temperaturą, zbyt niską wilgotnością, intensywnymi opadami oraz przemarzaniem powierzchni lub całej konstrukcji betonowej poprzez:

  • Polewanie powierzchni betonu wodą
  • Układanie na powierzchni betonu mokrych mat i zabezpieczenie ich przez wysychaniem
  • Pokrywanie powierzchni mokrego betonu folią budowlaną w jak najkrótszym czasie od zagęszczenia i zaformowania, ale jednocześnie tak, by uniknąć przywarcia folii do powierzchni betonu
  • Przykrycie powierzchni betonu matami chroniącymi przed przemarzaniem
  • Ochrona powierzchni betonu poprzez rozłożenie folii lub namiotu przed intensywnymi opadami atmosferycznymi (deszcz, śnieg)
  • Stosowanie preparatów do powierzchniowej ochrony betonu

Skutki niewłaściwej pielęgnacji

  • Skurcz plastyczny wskutek niewłaściwego zawibrowania i/lub odparowania wody z powierzchni betonu prowadząc do powstania nieregularnych rys i pęknięć na powierzchni betonu
  • nieodpowiednia wytrzymałość powierzchni wskutek zbyt małej ilości wody potrzebnej w procesie wiązania i twardnienia cementu powodująca pylenie powierzchni betonu i odpryski powierzchniowej
  • obniżenie odporności na agresję chemiczną środowiska polegające na ułatwianiu agresywnych czynników chemicznych w głąb betonu poprzez powstałe rysy i spękania
  • Brak lub obniżenie odporności na działanie mrozu oparte na wnikaniu poprzez rysy i pęknięcia w głąb betonu wody, która w warunkach obniżenia temperatury zamarza, jednocześnie zwiększając swoją objętość i powodując niszczące naprężenia wewnątrz betonu, które uwidaczniają się w postaci złuszczenia

Wyciąg z normy PN-EN 13670:2011 „Wykonywanie konstrukcji z betonu”

Dokumentem normatywnym opisującym jak prawidłowo powinien przebiegać proces zabudowy i pielęgnacji mieszanki betonowej i betonu zgodnym z Eurokodem jest norma PN-EN 13670:2011. Zgodnie z zapisami normy wykonawca ma obowiązek ułożyć mieszankę betonu zwykłego zgodnie z następującymi wymaganiami:

  • Przygotowany szalunek powinien być szczelny, wolny od lodu śniegu lub stojącej wody ale jednocześnie zwilżony do stanu wilgotnego.
  • Jeżeli mieszankę układa się bezpośrednio na podłożu gruntowym, należy ją zabezpieczyć przed zmieszaniem z gruntem.
  • Układanie mieszanki betonowej powinno być przeprowadzone w sposób zapewniający prawidłowe jej zagęszczenie w szczególności w miejscu przewężeń przekroju konstrukcji
  • Szybkość układania mieszanki betonowej powinna być na tyle duża aby uniknąć powstawania tzw „zimnych złączy” czyli łączenia betonu świeżego z już wstępnie stwardniałą mieszanką betonową.
  • Jeżeli na czas betonowanie prognozowane są opady, wysoka temperatura, duże nasłonecznie, mróz lub inne czynniki mogące zakłócić proces wiązania betonu należy przełożyć betonowanie lub zaplanować użycie środków zabezpieczających „świeży” beton.
  • Jeżeli warunki atmosferyczne nie zapewniają zabezpieczenia mieszaki betonowej i betonu przed nadmiernym odparowywaniem wody z powierzchni betonu np. podczas wilgotnej, deszczowej lub mglistej pogody należy bezzwłocznie po ułożeniu rozpocząć proces pielęgnacji. W poprzednim rozdziale podano sposób w jaki prawidłowo wykonać ten proces. 

Czas trwania pielęgnacji musi być prowadzony do momentu osiągnięcia przez powierzchnię betonu odpowiedniej wytrzymałości (wytrzymałość jest również miarą innych cech betonu) podanej jako procent tzw wytrzymałości charakterystycznej na ściskanie po 28 dniach dojrzewania . Wytyczne podaje się w specyfikacji wykonawczej odnosząc się do klas pielęgnacji jak w poniższej tabeli.

Tabela 1- Klasy pielęgnacji zgodnie z PN-EN 13670:2011 p.8.5 (6) Tablica 4 

 

Czas [godz.]

Klasa 1
12*

Klasa 2
NA

Klasa 3
NA

Klasa 4
NA

Procent wymaganej wytrzymałości charakterystycznej na ściskanie po 28 dniach Nie stosuje się 35% 50% 70%
*Pod warunkiem, że wiązanie nie trwa dłużej niż 5 godzin, a temperatura powierzchni betonu jest równa 5 st. C lub wyższa 

Określenie momentu w jakim beton osiągnie daną wytrzymałość może być zrealizowane różnymi metodami zarówno doświadczalnymi jak również obliczeniowymi. Często jednak takie dane nie są dostępne, dlatego możliwe jest oszacowanie stopnia dojrzałości betonu na podstawie informacji o rodzaju zastosowanego cementu oraz temperatury powierzchni betonu. Poniżej podano trzy zaczerpnięte z normy tabele odnoszące się do poszczególnych klas pielęgnacji.

 

Tabela 2 - Minimalny okres pielęgnacji dla Klasy 2 zgodnie z PN-EN 13670:2011 załącznik F p. F.8.5 (5) Tablica F.1

 

Temperatura betonu Minimalny okres pielęgnacji betonu a
  Rozwój wytrzymałości (rodzaj zastosowanego cementu) c,d
  Szybki Średni Wolny
Powyżej 25 oC 1 dzień 1,5 dnia 2,5 dnia
15 oC - 25 oC 1 dzień 2,5 dnia 5 dni
10 oC – 15 oC 1,5 dnia 4 dni 8 dni
5 oC – 10 oC 2 dni 5 dni 11 dni

a) puls każdy okres wiązania przekraczający 5h

b) zaleca się aby w temperaturze poniżej 5 oC czas pielęgnacji był wydłużony o czas, w którym temperatura jest poniżej 5 oC

c) rozwój wytrzymałości betonu jest mierzona stosunkiem średniej wytrzymałości na ściskanie po 2 dniach do średniej wytrzymałości na ściskanie po 28 dniach, wyznaczonych w badaniach wstępnych lub na podstawie znanych właściwości betonu porównywalnym składzie (patrz EN-206-1)

d) w przypadku bardzo powolnego rozwoju wytrzymałości betonu, zaleca się, aby szczególne wymagania były podane w specyfikacji wykonawczej.

 

Tabela 3 - Minimalny okres pielęgnacji dla Klasy 3 zgodnie z PN-EN 13670:2011 załącznik F p. F.8.5 (5) Tablica F.2

 

Temperatura betonu Minimalny okres pielęgnacji betonu a
  Rozwój wytrzymałości (rodzaj zastosowanego cementu) c,d
  Szybki Średni Wolny
Powyżej 25 oC  1,5 dnia 2,5 dnia 3,5 dnia
15 oC - 25 oC 2 dni 4 dni 7 dni
10 oC – 15 oC 2,5 dnia 7 dni 12 dni
5 oC – 10 oC 2,5 dni 9 dni 18 dni

a) puls każdy okres wiązania przekraczający 5h

b) zaleca się aby w temperaturze poniżej 5 oC czas pielęgnacji był wydłużony o czas, w którym temperatura jest poniżej 5 oC

c) rozwój wytrzymałości betonu jest mierzona stosunkiem średniej wytrzymałości na ściskanie po 2 dniach do średniej wytrzymałości na ściskanie po 28 dniach, wyznaczonych w badaniach wstępnych lub na podstawie znanych właściwości betonu porównywalnym składzie (patrz EN-206-1)

d) w przypadku bardzo powolnego rozwoju wytrzymałości betonu, zaleca się, aby szczególne wymagania były podane w specyfikacji wykonawczej.

 

Tabela 4 - Minimalny okres pielęgnacji dla Klasy 4 zgodnie z PN-EN 13670:2011 załącznik F p. F.8.5 (5) Tablica F.3

 

Temperatura betonu Minimalny okres pielęgnacji betonu a
  Rozwój wytrzymałości (rodzaj zastosowanego cementu) c,d
  Szybki Średni Wolny
Powyżej 25 oC 3 dni 5 dni 6 dni
15 oC - 25 oC 5 dni 9 dni 12 dni
10 oC – 15 oC 7 dni 13 dni 21 dni
5 oC – 10 oC 9 dni 18 dni 30 dni

a) puls każdy okres wiązania przekraczający 5h

b) zaleca się aby w temperaturze poniżej 5 oC czas pielęgnacji był wydłużony o czas, w którym temperatura jest poniżej 5 oC

c) rozwój wytrzymałości betonu jest mierzona stosunkiem średniej wytrzymałości na ściskanie po 2 dniach do średniej wytrzymałości na ściskanie po 28 dniach, wyznaczonych w badaniach wstępnych lub na podstawie znanych właściwości betonu porównywalnym składzie (patrz EN-206-1)

d)  w przypadku bardzo powolnego rozwoju wytrzymałości betonu, zaleca się, aby szczególne wymagania były podane w specyfikacji wykonawczej.

 
Podsumowując powyższe informacje wykonawca znając klasę pielęgnacji oraz rodzaj zastosowanego cementu może na podstawie pomiaru temperatury powierzchni betonu określić minimalny czas prowadzenia pielęgnacji betonu. Betoniarnia OLBET dokonuje zmian rodzaju stosowanego cementu w zależności od np. panujących warunków atmosferycznych czy rodzaju betonowanego elementu. W związku z tym rekomendujemy kontakt z naszym Działem Technicznym w celu uzyskania informacji o rodzaju zastosowanego cementu przy realizacji Państwa zamówienia.

Jeżeli przy składaniu zamówienia nie wyrazili Państwo wymagań co do rodzaju cementu i nie dokonali konsultacji rekomendujemy zachowanie czasu pielęgnacji zgodnie z wytycznymi dla klasy 4 w zależności od temperatury w następujący sposób:

Od kwietnia do października dla wolnego rozwoju wytrzymałości- szary obszar w prawej kolumnie Tabeli 4.
Od listopada do marca dla średniego rozwoju wytrzymałości – Szary obszar w środkowej kolumnie Tabeli 4.

Mamy nadzieje, że niniejsze opracowanie spełni Państwa oczekiwania a nasze produkty będą trwałym fundamentem Państwa inwestycji!